Aby dobrze urządzić las, czyli zaplanować i wykonać w nim wszelkie czynności gospodarcze uwzględniające warunki przyrodnicze i siedliskowe, trzeba go najpierw poznać. Podstawę do planowania działań leśnych stanowi zebranie możliwie dużej ilości informacji o ekosystemie leśnym, w taki sposób, by mógł pełnić wiele funkcji.

Zgodnie z najnowszymi trendami należy dążyć do uzyskania formy lasu możliwie najbardziej zbliżonej do naturalnej, gdyż  wtedy lepiej będzie on wypełniał swoje funkcje. Lasy takie są z reguły odporniejsze na zagrożenia, są zdrowsze, rzadziej chorują i elastycznie reagują na niekorzystne zjawiska.

Dlatego prace urządzeniowe zaczynają się zawsze od zinwentaryzowania stanu lasu i taksacji drzewostanu. Podstawowym dokumentem jest posiadany przez nadleśnictwo plan urządzenia lasu. Zawiera on nie tylko aktualny opis drzewostanów sporządzany na podstawie pomiarów i prac terenowych, ale również plany: użytkowania rębnego i przedrębnego, hodowli lasu, ochrony przeciwpożarowej, zagospodarowania turystycznego itp. Plany urządzenia lasu sporządza się co 10 lat.

Współczesne prace urządzeniowe opierają się na najnowszych osiągnięciach techniki. Jednym z nich jest mapa numeryczna, będąca częścią systemu informacji przestrzennej (GIS). Dzięki takiej mapie można sposób graficzny przetwarzać i przedstawiać wiele danych zebranych podczas prac terenowych. Od lat stosuje się również w urządzaniu lasu coraz doskonalsze metody wykorzystywania zdjęć lotniczych i satelitarnych, które uzupełniają wyniki prac terenowych.

Zwykłe inwentaryzacje, potrzebne do operatu urządzeniowego, sporządza się dla poszczególnych nadleśnictw. Jeśli chcemy otrzymać obraz lasów na większej powierzchni - regionu czy nawet całego kraju (stąd nazwa wielkoobszarowa), musimy zastosować metody prostsze, mniej pracochłonne, ale dające również wiarygodne wyniki. Takie inwentaryzacje przeprowadza się zwykle w ciągu jednego roku, a dotyczą one np. stanu sanitarnego i zdrowotnego lasów. W Polsce, w ciągu ostatnich 20 lat mieliśmy cztery takie taksacje. Pozwoliły one nie tylko ocenić stan naszych lasów w danym momencie, ale również prześledzić zachodzące w nich zmiany.