|
 Szeliniak sosnowiec to niewielki owad, należący do rzędu chrząszczy, atakujący uprawy sosnowe (i świerkowe) w wieku do 5 lat.
Pod koniec kwietnia owady te żerują w uprawach sosnowych i świerkowych ogryzając korę i łyko młodych drzewek. Uszkodzenie obejmuje nierzadko cały obwód i długość sadzonki. Brzegi uszkodzeń pokrywają się żywicą. Młode drzewka zwykle giną, starsze (lub słabiej uszkodzone) wykazują zły wzrost. Owady mogą atakować również w sierpniu i wrześniu (kiedy pojawi się ich młode pokolenie).
Ze względu na biologię tego owada niekorzystne jest zakładanie odnowień na zrębach zupełnych - szeliniak składa najpierw jaja na pniakach ściętych drzew, a potem atakuje posadzone młode drzewka.
Ochrona przed szeliniakiem obejmuje następujące zabiegi:
-
dokładne korowanie pniaków na zrębie (korzystne byłoby również wykarczowanie pniaków przed posadzeniem drzewek)
-
chemiczne zabezpieczenie sadzonek przed ich wysadzeniem. W tym celu sadzonki związane w pęczki - ok. 30 szt. zanurza się przed sadzeniem w środku chemicznym (np. Talstar) pamiętając o zanurzeniu całej części nadziemnej włącznie z szyją korzeniową. Unikać należy zanieczyszczenia cieczy użytkowej glebą, która powoduje obniżenie aktywności preparatu.
-
otaczanie uprawy rowkiem chwytnym. Rowki pułapkowe o pionowych ścianach, szerokości i głębokości 25 - 30 cm, ze studzienkami co 10 m, wykopuje się w przypadkach, gdy możliwe jest częste (co 2 - 3 dni) wykonywanie kontroli. Podczas kontroli, wybrane ze studzienek szkodliwe chrząszcze należy niszczyć, natomiast owady inne, gady, płazy i ssaki owadożerne należy uwalniać. Jeśli nie ma możliwości wykonywania częstych kontroli, należy wykopać rowki izolacyjne (bez studzienek) o pionowej ścianie od strony powierzchni chronionej i ukośnej ścianie, o nachyleniu 45o, od strony zewnętrznej. (Owady pożyteczne wyjdą z rowka).
-
stosowanie pułapek z materiałów naturalnych:
-
wałki sosnowe długości 1m i grubości 10 - 15 cm, lekko ostrugane od spodu i ułożone na wyrównanym podłożu
-
płaty świeżej kory świerkowej lub sosnowej, o wymiarach 30×30 cm, ułożone łykiem ku ziemi i obciążone darnią,
-
wiązki świeżego chrustu iglastego, długości około 30 cm i grubości do 10 cm,
-
krążki drewna w korze w dołkach chwytnych.
-
W celu ochrony zagrożonych upraw wykłada się od kilkudziesięciu do 100 pułapek na hektar. Kontrolę pułapek wykonuje się co 2 - 3 dni (w przypadkach masowego występowania) lub raz w tygodniu (w przypadku mniejszej liczebności chrząszczy), niszcząc odłowione szkodniki. Jeżeli pułapki wyschną, należy wymienić je na nowe (żywica wabi owady). Omawiane pułapki można potraktować wodną emulsją środków owadobójczych, co pozwala na rzadsze wykonywanie kontroli.
-
wykopanie dołków chwytnych o wymiarach 30×30 cm i liczbie ok. 100 szt./ha z umieszczonymi w nich krążkami drewna sosnowego.
-
zastosowanie środków wabiących. Do odławiania chrząszczy szeliniaka w zagrożonych uprawach można stosować też naziemne pułapki IBL-4 ze środkiem wabiącym szeliniaka (Hylodor). Pułapki wykłada się w liczbie od 10 do 50 szt./ha. Kontrolę wykonuje się 1 - 2 razy w tygodniu, niszcząc odłowione szeliniaki i uwalniając owady pożyteczne.
-
zastosowanie środków chemicznych w przypadku stwierdzenia masowego pojawienia się chrząszczy. W celu redukcji ich liczebności, stosuje się opryskiwanie sadzonek cieczą użytkową zalecanych środków owadobójczych. Oprysk wykonuje się w późnych godzinach popołudniowych, ponieważ wysoka temperatura i słońce obniżają skuteczność działania preparatów. Do zabiegu można użyć jednego z preparatów zalecanych corocznie przez IBL, zgodnie z podawanymi w tych zaleceniach dawkami.
źródło: Instrukcja Ochrony Lasu; A. Szujecki "Entomologia Leśna'
|
